جمشيد اسدى، اصلاح طلبى جسور و فرصت ساز، صداي آلمان

دكتر جمشيد اسدى تحليلگر مسائل سياسى،اقتصادى در آخرين مقاله خود از اصلاح طلبى بعنوان يك استراتژى درست ياد ميكند كه در عمل توسط مديران ناپيگير دوم خرداد، كيفيتى عليل پيدا نمود. آقاى اسدى در گفتگو با دويچه وله به پرسش هايى در باب مقاله اش پاسخ گفت.

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

پرسش ها: مهيندخت مصباح

دويچه وله: آقاى اسدى شما در مقاله مفصل خود به نقد سياست گريزى و گفتمان زدگى در ميان روشنفكران ايراني پرداخته ايد. مگر نظريه پردازان و مبارزانى كه مجرى امور نيستند، جز اين كار ديگرى ميتوانند بكنند؟

جمشيد اسدى: براى فكر كردن بايد فكري پيشنهاد كرد كه ما به ازاى عملى داشته باشد. به صرف انتقاد و نكات به اصطلاح ضعف و منفى يك جريان را نشان دادن، نميتوان امروز صحبت از راهگشايى و ارائه راه حل داد. به نظر من امروز بايد هرچه بيشتر ميان كارشناس و روشنفكر تفاوت و تمايز قايل شويم. روشنفكرعمدتا به ذكر مصائب مى پردازد اما كارشناس با توجه به تحليلى كه از مصائب دارد، فكر ميكند چگونه ميتوان راه حل و راه در رفت پيشنهاد كرد.

دويچه وله: خوب! ممكن است عده اى در راه نافرمانى هاى مدنى كه بهرحال بخشى از روند مبارزه مسالمت آميز است، راه اغراق پيموده و به وادى گفتگوهاى غير هدفمند بيفتند. اما مگر نه اين كه هر ايده اى براى تحقق و سنجش نيرو، نياز به توضيح و كار نظرى دارد؟

جمشيد اسدى: اين كار نظرى بستگى به اين دارد كه در چه سطحى مطرح ميشود. آن چيزهايى كه اينك بطور مكرر روى ميدهند، راه حل نيستند.اينها حتى دو سوى راه حل هم نيستند.اينها ذكر مصايبى هستند كه همه از آن مطلعند. امروز صحبت كردن از استبداد و اين كه چه جفاهايى از سوى جمهورى اسلامى ميرود، چه ستمى نسبت به قشرهاى اجتماعى، زنان، نويسندگان و دانشجويان ميرود، موضوع تازه اى نيست.

بحث بر سر اين است كه با توجه به نيرويى كه دمكرات ها دارند و نيرويى كه مستبد ها دارند، چه راه حلى شدنى است و چگونه ميتوان به آن دست يافت.

دويچه وله: شما در مقاله تان از اصطلاح ”اصقلابى” استفاده كرده ايد.اين ساخته خودتان است؟ اينها كيانند؟

جمشيد اسدى: نه اين اصطلاح در زبانهاى فرنگى هست و واژه بغايت اشتباهى هم هست. كسانى كه ميخواهند نه صحبت انقلاب شود و نه مطمئن هستند به دستاوردهاى رفرم، واژه اى اختراع كرده اند كه هيج ما به ازاى علمى و عملى ندارد. يك كمى انقلاب است و يك كم ديگر اصلاحات و در حقيقت هيچكدام نيست. چون يك واژه شتر گاو پلنگ است.

دويچه وله: مصاديق اش چه كسانى هستند؟

جمشيد اسدى: كسانى كه در اينمورد صحبت ميكنند، كسانى اند كه در مورد انقلاب هاى مخملى اروپاى شرقى و گذار رژيم هاى توتاليتر به دمكراسى صحبت ميكنند. اما اينها رفرم بودند. اين يك دوران گذار رفرميستى بود. منتها كسانى كه از واژه اصقلاب استفاده ميكنند چون نسبت به دستاوردهاى شگرف انقلاب بدگمان هستند، چون هنوز مقدارى دانه هاى انقلابى در آنها باقى است، نه دلشان ميخواهد لفظ انقلاب را بكار برند(چون طشت انقلاب در ايران از بام افتاده) و نه در عين حال ميخواهند به رفرم و اصلاحات بگروند. در نتيجه از اين واژه استفاده ميكنند و ميگويند اين كه در اروپاى شرقى بود، انقلاب كه نبود، اصلاحات هم نميتوانست باشد، پس اصقلاب است.

دويچه وله: اين كه شما ميگوييد اصلاح طلب ها بايد بجاى تفسير گرى، جسور و فرصت ساز وارد عمل شوند، به چه معناست. وارد چه عملى شوند؟

جمشيد اسدى: درست است كه سند هاى بنيادينى كه در جمهورى اسلامى وجود دارند، بسيار محدود تر از آنچيزى هستند كه شما از يك جمهورى پارلمانتاريستى آزاد ميتوانيد انتظار داشته باشيد، اما اصلاح طلبان از همين امكاناتى هم كه داشتند استفاده لازم را نكردند. به نظر من اگرحتى اين اسناد را هم عوض كنيم، حتى اگر قانون اساسى را تغيير دهيم و چيزى مشابه آنچه در كشورهاى غربى هست، وضع كنيم، با ادامه اين رفتار، باز هم رهى به دهى نخواهيم برد. اين رويكرد و اين استراتژى بايد جسور و فرصت ساز شود تا بتواند حتى از سندهاى نيم بند، استفاده بهينه كند تا بتوان به سند ها و قوانين درست تر رسيد.

دويچه وله: باز شما در مقاله تان عنوان كرده ايد ارتجاع از نفس افتاده است. به چه قرار؟

جمشيد اسدى: توجه كنيد كه امروز خود ارتجاعيون و مستبدين صحبت از اين ميكنند كه ما نمى توانيم نسبت به اصلاحات بى توجه باشيم و حتى وقتى آقاي لاريجاني صحبت ميكند، ميگويد اگر من رييس جمهور شوم، وزراى اصلاح طلب در كابينه خود خواهم داشت. چرا اين حرفها را ميزنند؟ چون ميدانند مقابله با اين جريان اصلاح طلبى كه امروز نه فقط خواست نيروهاى سياسي است بلكه خواست جامعه و يك نمود جامعه شناختى است، آسان نيست. آنها هم ديگر تاب مقاومت ندارند و كم كم از نفس افتاده اند. همين حالا در مجلس هفتم بين جناح هاى مختلف انحصار طلب شكاف ايجاد شده است. اگر مقاومت اندك اما پيگيرى در قبالشان صورت گيرد، در برايشان به همين پاشنه نخواهد چرخيد.

- اين مطلب در سايت راديو آلمان منتشر شده است.