طرح‌های بلندپروازانه اقتصادی ايران به رغم تحريم‌ها، جواد طالعی، دويچه وله

* ايران به عنوان چهارمين توليدکننده نفت جهان، در حال حاضر آنقدر پالايشگاه ندارد که بتواند به اندازه مصرف داخلی بنزين و گازوئيل توليد کند.

به رغم گسترش تحريم‌های بين‌المللی، اتاق بازرگانی ايران و آلمان، از برنامه‌های دولت برای آغاز فعاليت‌های بانکی و نفتی بلندپروازانه خبر می‌دهد. ايجاد خط لوله نکا به جاسک و ۷ پالايشگاه، از مهمترين اين برنامه‌ها است.

اندکی پس از تاسيس شعبه بانک تجارت ايران و اروپا در تهران، بولتن اتاق بازرگانی ايران و آلمان، به نقل از حسين نقره‌کار شيرازی معاون وزير نفت، خبر داد که طرح احداث خط لوله نفت ميان بندر نکا در کنار دريای خزر و بندر جنوبی جاسک، در دستور کار قرار گرفته است.

احداث پالايشگاه‌های جديد

همزمان با پخش اين خبر، اعلام شد که ساخت هفت پالايشگاه جديد نيز، در ايران آغاز می‌شود. دولت ايران در شرايطی برای تحقق اين طرح‌های بلندپروازانه می‌کوشد، که پنج عضو دائمی شورای‌امنيت و آلمان، کشور را به تحريم‌های بيشتر تهديد کرده‌اند.

اتاق بازرگانی ايران و آلمان، درباره امکانات عملی و موانع احتمالی تحقق اين سه طرح بزرگ، در بولتن خبری خود چيزی ننوشت. در گزارش مربوط به تاسيس شعبه بانک تجارت ايران و اروپا، چنين آمد: «بانک تجارت ايران و اروپا، يک شرکت سهامی آلمانی است که با مشارکت شرکت‌های سهامی ايرانی ايجاد شده است. ۱۵ درصد سهام اين بانک به بانک صنايع و معادن و ۳۵ درصد آن مشترکا به بانک‌های ملت و تجارت تعلق دارد. بقيه سهام را، بانک‌های کوچکتری مثل بانک رفاه پرداخته‌اند.»

سرمايه نخستين بانک تجارت ايران و اروپا، به گزارش اتاق بازرگانی ايران و آلمان، ۱۶۰ ميليون يورو است. اين بانک جذب سرمايه‌های خارجی را به ويژه از اروپا هدف خود اعلام کرده و می‌کوشد ايرانيانی را که در دوبی سرمايه‌گذاری کرده‌اند، برای بازگرداندن سرمايه‌هاشان به ايران ترغيب کند. حجم سرمايه ايرانيان در امارات متحده تا دو سال پيش نزديک به ۴۰۰ ميليارد دلار تخمين زده شد.

فعاليت‌های ايران در عرصه صدور نفت و گاز

درباره طرح خط لوله نکا به بندرجاسک، بولتن خبری اتاق بازرگانی ايران و آلمان نوشت: «معاون وزير نفت اعلام کرد که اين خط لوله خواهد توانست روزانه تا يک ميليون بشکه نفت جنوب ايران را به بندر نکا در کنار دريای خزر انتقال دهد. اين نفت، سپس به بازارهای غربی انتقال خواهد يافت. وی اما تاريخ ورود طرح را به مرحله اجرائی اعلام نکرد.»

روز دوشنبه اين هفته نيز، رئيس شرکت ملی گاز اعلام کرد که ايران در سال جاری عمليات احداث يک خط لوله گاز را در چارچوب پروژه نوباکو آغاز خواهد کرد. خط لوله نابوکو به منظور انتقال گاز حوزه خزر به اروپا، ميان باکو و بندر سيحان در ترکيه ايجاد می‌شود و آمريکا مخالف مشارکت ايران در آن است. اما رئيس شرکت ملی گاز اعلام کرد که گاز حوزه پارس جنوبی در اين خط لوله جاری خواهد شد.

خبر آغاز ساخت هفت پالايشگاه جديد را، اتاق بازرگانی ايران و آلمان، از امين‌الله اسکندری از مسئولان شرکت دولتی پالايشگاه‌های نفتی نقل کرد. بنا به اظهار اين مقام، هفت پالايشگاه‌، بايد تا سال ۲۰۱۲ آماده بهره‌برداری شوند. در اين صورت، ظرفيت پالايشگاه‌های ايران، روزانه يک ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه افزايش می‌يابد و به دوبرابر ميزان فعلی می‌رسد.

ايران به عنوان چهارمين توليدکننده نفت جهان، در حال حاضر آنقدر پالايشگاه ندارد که بتواند به اندازه مصرف داخلی بنزين و گازوئيل توليد کند. برای کاهش از وابستگی به خارج، دولت سال گذشته بنزين را سهميه بندی و سپس به شدت گران کرد.

يکی ديگر از اقدامات اخير دولت ايران برای کاهش فشار تحريم‌ها، ايجاد بانک عمران با مشارکت ونزوئلا بود. وظيفه اين بانک، که مرکز آن در تهران است، پشتيبانی و تامين مالی طرح‌های اقتصادی است. سرمايه اوليه اين بانک، يک ميليارد و ۲۰۰ ميليون دلار است که نيمی از آن را ايران و نيمی ديگر را ونزوئلا تقبل کرده‌اند.

جواد طالعی